در پنل تخصصی رویداد راهبردی مدیران و فعالان صنعت فولاد ایران مطرح شد
صنعت فولاد؛ از خودکفایی تا ضرورت اصلاح مسیر توسعه
پنل تخصصی رویداد راهبردی مدیران و فعالان صنعت فولاد ایران با محوریت بررسی تاب‌آوری صنعتی، توسعه فناوری، نقش بخش خصوصی، سیاست‌های سرمایه‌گذاری و موانع تولید برگزار شد. در این نشست، بومی‌سازی بیش از ۹۰ درصد قطعات مورد نیاز صنعت فولاد، ضرورت ثبات مقررات، کاهش مداخلات غیرضروری دولت و تمرکز بر تکمیل ظرفیت‌های موجود و افزایش بهره‌وری به‌عنوان عوامل مؤثر در تقویت رقابت‌پذیری این صنعت مورد تأکید قرار گرفت.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، سخنرانان این پنل با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در صنعت فولاد کشور، بر ضرورت تداوم سرمایه‌گذاری هدفمند، تقویت همکاری میان دولت و بخش خصوصی، استفاده از فناوری‌های نوین و پرهیز از تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی تأکید کردند. همچنین اصلاح رویه‌های اداری، هماهنگی در زنجیره تولید و توجه به زیرساخت‌ها و توجیه اقتصادی طرح‌های توسعه‌ای از مهم‌ترین الزامات پایداری و رشد صنعت فولاد عنوان شد.
بومی‌سازی؛ دستاورد سرمایه‌گذاری هدفمند در فولاد
محمدیاسر طیب‌نیا، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر نقش راهبردی صنعت فولاد در تاب‌آوری اقتصاد کشور، بومی‌سازی بیش از ۹۰ درصد قطعات مورد نیاز در این صنعت را از دستاوردهای مهم سال‌های اخیر دانست و گفت: دستیابی به خودکفایی صنعتی و افزایش تاب‌آوری، نتیجه سرمایه‌گذاری هدفمند، برنامه‌ریزی مستمر و تغییر تدریجی رویکردها در مسیر توسعه فناوری و ساخت داخل است.
وی افزود: یکی از دلایل تداوم فعالیت صنایع کشور با وجود تحریم‌های بین‌المللی، محدودیت‌های اقتصادی و چالش‌هایی همچون ناترازی برق و آب، سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در صنعت فولاد و دستیابی این صنعت به سطح قابل‌توجهی از خودکفایی و تاب‌آوری بوده است.
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی اصفهان با تأکید بر ضرورت توجه به ظرفیت‌ها و دستاوردهای صنعتی کشور تصریح کرد: در کنار مشکلات موجود، نباید نقاط قوت و نتایج حاصل از سیاست‌گذاری‌های صنعتی در دهه‌های گذشته را نادیده گرفت؛ چراکه شکل‌گیری ظرفیت‌های تولیدی و توانمندی‌های داخلی، حاصل جهت‌گیری‌های راهبردی و اجرای مستمر برنامه‌های توسعه‌ای بوده است.
طیب‌نیا با اشاره به روند توسعه صنعت فولاد کشور خاطرنشان کرد: تاب‌آوری در صنعت فولاد به‌صورت دفعی و اتفاقی ایجاد نشده، بلکه نتیجه فرآیندی تدریجی، برنامه‌ریزی‌شده و ساختاریافته است. در این مسیر، برخی بنگاه‌ها توانسته‌اند با سازگاری بیشتر با شرایط جدید، سطح تولید خود را حفظ کنند یا افزایش دهند، در حالی که واحدهای کم‌تاب‌آورتر با کاهش تولید یا محدودیت‌های بیشتری مواجه شده‌اند.
طیب‌نیا در پایان تأکید کرد: تجربه صنعت فولاد نشان می‌دهد دستیابی به خودکفایی و تاب‌آوری، نیازمند استمرار سرمایه‌گذاری، حمایت از تولیدکنندگان داخلی، اعتمادسازی میان صنایع و سازندگان و حرکت مرحله‌به‌مرحله در مسیر توسعه فناوری است؛ مسیری که می‌تواند زمینه‌ساز تقویت توان رقابتی و پایداری بیشتر اقتصاد کشور باشد.
بخش خصوصی؛ پیشران بهره‌وری و چابکی صنعتی
احمد خوروش، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی و عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر نقش بخش خصوصی در توسعه صنعت فولاد، چابکی در تصمیم‌گیری، استفاده بهینه از ظرفیت تجهیزات و کاهش زمان‌های توقف تولید را از عوامل مؤثر در افزایش بهره‌وری دانست و خواستار کاهش تصدی‌گری دولت و تقویت نقش نظارتی آن در فعالیت‌های صنعتی شد.
رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی اصفهان با بیان اینکه توسعه این صنایع در سال‌های بعد به تقویت اقتصاد کشور کمک کرد، تصریح کرد: تجربه صنایع بزرگ نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در بخش تولید و فراهم کردن زمینه فعالیت بخش خصوصی می‌تواند در افزایش توان اقتصادی کشور و مقابله با فشارهای بیرونی مؤثر باشد.
خوروش با اشاره به اهمیت چابکی در فعالیت‌های صنعتی گفت: یکی از مزیت‌های بخش خصوصی، تلاش برای کوتاه کردن فرآیندها، استفاده از زمان‌های بلااستفاده و افزایش بهره‌وری تجهیزات است؛ رویکردی که می‌تواند ظرفیت تولید واحدهای صنعتی را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
خوروش با انتقاد از تعدد دستورالعمل‌ها و محدودیت‌های پیش‌روی تولیدکنندگان اظهار کرد: بخش خصوصی برای توسعه فعالیت‌های خود به فضای مناسب کسب‌وکار، ثبات در مقررات و امکان تصمیم‌گیری سریع نیاز دارد؛ در حالی که برخی مداخلات و الزامات اداری می‌توانند روند رشد و سرمایه‌گذاری صنعتی را کند کنند.
وی تأکید کرد: دولت باید به‌جای تصدی‌گری گسترده در فعالیت‌های اقتصادی، نقش نظارتی مؤثرتر و هدفمندتری ایفا کند و با کاهش موانع پیش‌روی تولیدکنندگان، زمینه فعالیت و رقابت بنگاه‌های خصوصی را فراهم سازد.
زنجیره فولاد؛ ظرفیتی برای ارزش‌آفرینی و توسعه صادرات
بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران، با تأکید بر ضرورت تقویت هم‌افزایی میان دولت و بخش خصوصی گفت: در کنار تحریم‌ها و پیامدهای جنگ که فشارهای قابل‌توجهی بر اقتصاد کشور وارد کرده‌اند، تعدد بخشنامه‌ها و محدودیت‌های داخلی نیز به یکی از موانع جدی فعالیت بنگاه‌های اقتصادی تبدیل شده است؛ از این‌رو، تقویت هماهنگی در زنجیره‌های تولید و کاهش موانع کسب‌وکار برای افزایش تاب‌آوری صنعت و معدن کشور ضرورت دارد.
رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران با اشاره به ظرفیت زنجیره‌های ارزش معدنی اظهار کرد: زنجیره‌هایی مانند فولاد از ظرفیت بالایی برای ایجاد ارزش افزوده، توسعه صادرات غیرنفتی و تقویت بنیان‌های اقتصادی کشور برخوردارند و توجه به توسعه متوازن این زنجیره‌ها می‌تواند نقش مهمی در اقتصاد ملی ایفا کند.
شکوری با اشاره به تجربه بخش خصوصی در مواجهه با محدودیت‌های خارجی ادامه داد: فعالان اقتصادی در سال‌های گذشته، با وجود تشدید تحریم‌ها و مشکلات ناشی از جنگ، تلاش کرده‌اند با یافتن راهکارهای جایگزین، فعالیت بنگاه‌های خود را حفظ کنند و مانع توقف تولید شوند.
وی افزود: بخشی از این تلاش‌ها به توسعه توان داخلی، جایگزینی قطعات وارداتی و استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی منجر شده است؛ اقداماتی که در شرایط محدودیت دسترسی به منابع خارجی، به استمرار فعالیت صنایع کمک کرده‌اند. ضروری است دستگاه‌های اجرایی با هماهنگی بیشتر، از ایجاد موانع جدید در مسیر تولید جلوگیری کنند و اجازه دهند ظرفیت‌های بخش خصوصی برای توسعه اقتصادی کشور به کار گرفته شود.
رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران با اشاره به تجربه فعالیت خود در صنایع فولاد و مس گفت: در مقاطعی، به دلیل محدودیت تأمین قطعات از خارج کشور، بنگاه‌ها ناچار شدند ساخت برخی تجهیزات و قطعات را در داخل دنبال کنند. در این مسیر، همکاری صنعتگران و تولیدکنندگان داخلی زمینه ساخت قطعات با هزینه کمتر از نمونه‌های خارجی را فراهم کرد.
شکوری در پایان با تأکید بر ضرورت انسجام ملی گفت: افزایش تاب‌آوری صنعت و معدن کشور به هم‌افزایی در بخش‌های مختلف دولت و بخش خصوصی نیاز دارد. همکاری میان بنگاه‌ها، تقویت ارتباطات در زنجیره‌های تولید و رفع موانع داخلی می‌تواند زمینه فعالیت پایدارتر صنایع و شکل‌گیری چشم‌اندازی مطمئن‌تر برای آینده اقتصاد کشور را فراهم کند.
آینده فولاد در گرو تصمیم‌های اقتصادی دقیق
بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های سرمایه‌گذاری صنعت فولاد گفت: با توجه به ظرفیت‌های ایجادشده در کشور، سرمایه‌گذاری در طرح‌های جدید فولادی که از نقطه صفر آغاز می‌شوند، بدون برخورداری از زیرساخت و توجیه اقتصادی، منابع کشور را هدر می‌دهد و باید به‌جای آن بر تکمیل ظرفیت‌های موجود، هم‌افزایی و افزایش بهره‌وری تمرکز کرد.
وی با اشاره به برخی تجربه‌های ناموفق در احداث واحدهای فولادی افزود: در سال‌های گذشته، طرح‌هایی با فشارها و ملاحظات منطقه‌ای و بدون توجه کافی به عواملی مانند دسترسی به مواد اولیه، زیرساخت‌ها و شرایط اقتصادی اجرا شدند که در ادامه با مشکلات جدی در تأمین خوراک و تداوم تولید مواجه شدند.
سبحانی با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در صنعت فولاد کشور گفت: در شرایط فعلی، باید پیش از آغاز طرح‌های جدید از صفر، ظرفیت‌های موجود و امکان افزایش تولید در واحدهای فعال را بررسی کرد. اگر یک مجموعه صنعتی از سالن‌ها، تجهیزات و زیرساخت‌های لازم برخوردار باشد و بتوان با سرمایه‌گذاری محدود ظرفیت آن را افزایش داد، چنین اقدامی با احداث یک کارخانه جدید از ابتدا تفاوت اساسی دارد.
وی تأکید کرد: احداث واحدهای جدید فولادی بدون توجه به ظرفیت‌های موجود، زیرساخت‌های مورد نیاز و توجیه اقتصادی، می‌تواند به تخصیص غیربهینه منابع منجر شود. بنابراین، لازم است سیاست‌های سرمایه‌گذاری بر اساس نیاز واقعی کشور، مزیت‌های اقتصادی و امکان تأمین پایدار مواد اولیه و انرژی تنظیم شوند.
وی در پایان بر ضرورت حرکت به سمت سرمایه‌گذاری‌های هدفمند، افزایش بهره‌وری و تقویت همکاری میان فعالان زنجیره فولاد تأکید کرد و گفت: آینده صنعت فولاد به تصمیم‌های اقتصادی دقیق، استفاده بهینه از منابع و پرهیز از تکرار تجربه‌های ناموفق گذشته وابسته است.
پادشکنندگی؛ فراتر از تاب‌آوری در صنعت فولاد
سید اردشیر افضلی، مدیرعامل ذوب‌آهن اصفهان، با تأکید بر ضرورت تخصص‌گرایی در تصمیم‌گیری‌های صنعتی، دخالت سیاست در فرآیندهای تولید را از موانع توسعه صنعت دانست و گفت: دستیابی به صنعتی تاب‌آور و پادشکننده، مستلزم بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی انسانی و ایجاد فضای مناسب برای انتقال دانش و پرورش مدیران توانمند است.
وی افزود: تصمیم‌گیری درباره فعالیت‌های صنعتی باید بر مبنای دانش تخصصی، شناخت فرآیندهای تولید و ارزیابی‌های کارشناسی انجام شود. زمانی که تصمیم‌های غیرکارشناسی و مداخلات سازمانی مانع اجرای برنامه‌های اصلاحی می‌شوند، امکان بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری کاهش می‌یابد.
مدیرعامل ذوب‌آهن اصفهان با تأکید بر ضرورت تفکیک حوزه صنعت از ملاحظات سیاسی تصریح کرد: سیاست‌گذاری و هدایت کلان اقتصادی باید در جایگاه خود انجام شود و اداره صنعت نیز بر مبنای تخصص و الزامات تولید پیش برود؛ چراکه دخالت ملاحظات سیاسی در مدیریت صنعتی می‌تواند مانع قرار گرفتن افراد متخصص در جایگاه‌های مناسب شود.
افضلی با اشاره به مفهوم پادشکنندگی در صنعت گفت: هدف نباید صرفاً حفظ وضعیت موجود در برابر بحران‌ها باشد، بلکه باید به سمت ایجاد ساختارهایی حرکت کنیم که بتوانند از تغییرات و فشارها برای یادگیری، اصلاح و تقویت عملکرد خود استفاده کنند.
وی با اشاره به ضرورت به‌کارگیری روش‌های نوین تولید افزود: فاصله هزینه‌های تولید در ایران با برخی کشورهای دیگر نشان می‌دهد که بازنگری در فناوری‌ها، روش‌های تولید و فرآیندهای عملیاتی باید جدی گرفته شود. برای رقابت‌پذیری بیشتر، نمی‌توان تنها به تجربه‌های گذشته تکیه کرد و لازم است دانش روز و فناوری‌های کارآمدتر در صنایع به کار گرفته شوند.
