نشست هماندیشی فعالان صنعت فرش دستباف استان اصفهان برگزار شد
فرش ایرانی میان سنت، اقتصاد و بحران سیاستگذاری
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، در این نشست همچنین بر ضرورت بازنگری در سیاستهای حمایتی، اصلاح مقررات صادراتی و تقویت زنجیره تأمین تا عرضه نهایی تأکید شد و راهکارهایی برای حفظ مزیتهای تاریخی این صنعت ارائه گردید.
ساختار بیمهای نیازمند اصلاح فوری
سعید عصاچی، رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف استان اصفهان با بیان اینکه در سال جاری شرایط برای فعالان این حوزه دشوارتر شده است، اظهار کرد: مشکلاتی همچون مسائل مرتبط با سازمان تأمین اجتماعی، جابهجایی فعالان صنفی و کاهش فعالیت فروشگاهها باعث شده بسیاری از واحدها تعطیل یا به فعالیتهای محدودتر روی بیاورند.
وی افزود: یکی از چالشهای مهم، نحوه اجرای بیمه بافندگان است. در این مدل، بخشی از حق بیمه توسط دولت و بخشی توسط بافنده پرداخت میشود، اما در صورت تأخیر در پرداخت، کل سابقه بیمهای فرد باطل میشود؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر بافندگان وارد میکند. این در حالی است که در سایر بخشها، تأخیر در پرداخت صرفاً مشمول جریمه میشود و منجر به ابطال بیمه نمیگردد.
عصاچی همچنین به مشکلات تسهیلات مالی اشاره کرد و گفت: بخشی از تسهیلات مشاغل خانگی با نرخ پایین، که سهم استان اصفهان نیز در آن تعریف شده، بهدلیل بروکراسی اداری و عدم هماهنگی بین دستگاههای مرتبط، تاکنون به متقاضیان پرداخت نشده است.
وی ادامه داد: این منابع مالی در صورت عدم جذب، به سطح ملی بازمیگردد و در سالهای آینده سهم استان کاهش خواهد یافت؛ موضوعی که میتواند به تضعیف بیشتر این صنعت منجر شود.
صادرات فرش در سایه محدودیتهای ارزی و تحریم
سعید خدارحمی، نایب رئیس انجمن فرش دستباف استان اصفهان با اشاره به نقش مشاوران اتاق گفت: استفاده از تجربیات و راهنماییهای مشاوران در حل مشکلاتی مانند دریافت گواهی مبدأ، برای فعالان این حوزه راهگشا بوده است.
وی افزود: در حال حاضر، بازرگانان برای تمدید این کارتها با مشکلات متعددی از جمله مسائل مرتبط با سازمان امور مالیاتی کشور، سازمان تأمین اجتماعی و اداره کار مواجه هستند که این روند را طولانی و پیچیده کرده است.
خدارحمی پیشنهاد داد: برای فعالان باسابقه، بهویژه افرادی که بیش از ۱۰ سال در این حوزه فعالیت دارند، تسهیلات ویژهای در نظر گرفته شود تا فرآیند تمدید کارت بازرگانی آنها با سهولت بیشتری انجام شود.
وی همچنین اظهار کرد: در شرایط فعلی، بهدلیل محدودیتها و تحریمها، بازگشت ارز حاصل از صادرات با دشواریهایی همراه است و نیازمند بازنگری در مقررات و افزایش انعطافپذیری است. با وجود ظرفیت بالای این محصول در بازارهای جهانی، حضور مؤثر در رسانهها و شبکههای بینالمللی بسیار محدود است و این موضوع نیازمند پیگیری جدی از سوی نهادهای مسئول است.
فرش دستباف در میدان جنگ اقتصادی و هزینهها
علی شهبازی، عضو هیئت مدیره انجمن فرش دستباف استان اصفهان با اشاره به شرایط صنعت فرش اظهار کرد: فعالان این حوزه سالهاست با شرایطی مشابه جنگ اقتصادی مواجهاند و تحریمها فشار مضاعفی بر این صنعت وارد کرده است. تحریمهای بینالمللی و برخی سیاستهای داخلی، همزمان این صنعت را تحت تأثیر قرار داده و موجب کاهش سهم آن در بازارهای جهانی شده است.
شهبازی گفت: افزایش بیرویه قیمت مواد اولیه، از جمله ابریشم، بدون وجود سازوکارهای کنترلی، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. برای نجات صنعت فرش دستباف، باید زنجیره تولید از تأمین مواد اولیه تا عرضه نهایی بهصورت جامع مورد حمایت قرار گیرد و سیاستگذاریها با نگاه بلندمدت و هماهنگ انجام شود.»
سیاستهای متناقض ارزی و تشدید بحران تولید
احمد شجاعی، فعال حوزه صنعت فرش دستباف و عضو اتاق بازرگانی اصفهان با انتقاد از ناهماهنگی در تصمیمگیریها گفت: برخی بخشنامههای متناقض در حوزه واردات و تأمین ارز، عملاً باعث افزایش تقاضا در بازار آزاد و رشد نرخ ارز شده است
وی افزود: اینگونه سیاستها از یکسو فعالان اقتصادی را به استفاده از ارز آزاد سوق میدهد و از سوی دیگر، در چارچوب قوانین موجود، ممکن است آنها را با اتهاماتی مانند قاچاق مواجه کند؛ موضوعی که ابهامات جدی در حوزه مالیاتی و حسابرسی ایجاد میکند.
شجاعی خاطرنشان کرد: مشکل اصلی در صنعت فرش، تولید نیست، بلکه نبود بازار و موانع فروش و صادرات است؛ چراکه تداوم تولید بدون امکان عرضه، در نهایت به رکود و از بین رفتن این صنعت منجر خواهد شد.
هوش مصنوعی و آینده طراحی در صنعت فرش
ژاله صالحی، فعال حوزه صنعت فرش دستباف و عضو اتاق بازرگانی اصفهان با تأکید بر تغییر ذائقه بازار گفت: یکی از دلایل کاهش تقاضا برای فرش ایرانی، عدم هماهنگی طرح و رنگ با سبک زندگی مدرن و همچنین هزینه بالای آن است.
وی افزود: استفاده از فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، میتواند به مدرنسازی طرحها و تسهیل فرآیند تولید کمک کند. برخی کشورها با بهرهگیری از این فناوری، توانستهاند سرعت تولید را افزایش داده و هزینهها را کاهش دهند.
وی ادامه داد: بهکارگیری ابزارهای هوشمند در فرآیند فروش نیز میتواند به مشتریان در انتخاب بهتر کمک کند؛ از جمله تطبیق فرش با دکوراسیون منزل از طریق تحلیل تصویری.
بازگشت ارز صادراتی؛ چالش جدی فعالان اقتصادی
امیر کشانی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان گفت: یکی از مهمترین مشکلات فعالان اقتصادی، مسائل ارزی و موانع مرتبط با بازگشت ارز حاصل از صادرات است که بخشی از آن نیازمند تصمیمگیری در سطح بانک مرکزی و هیئت دولت است. باید به سمت اقتصادی حرکت کنیم که ضمن پایداری، کمترین آسیب را به محیط زیست و زندگی شهری وارد کند.
کشانی با اشاره به طرحهای گردشگری اظهار کرد: برخی اقدامات پیشین بهطور کامل مورد استفاده قرار نگرفت، اما میتوان با بازطراحی آنها در قالب میزهای تخصصی گردشگری، به نتایج مؤثرتری دست یافت.
وی تأکید کرد: برای هر اقدام و پیشنهاد باید مسئول مشخص تعیین شود تا خروجی آن قابل استفاده در تصمیمگیریهای کلان باشد.
سیاستهای ارزی و فشار بر تولید و صادرات
محمدجعفر فوده، نایب رئیس اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به چالشهای ارزی گفت: تأخیر در تخصیص ارز در گذشته موجب رسوب کالاها در گمرک و حتی متروکه شدن برخی تجهیزات شده است. تصمیماتی مانند امکان واردات بدون انتقال ارز، اگرچه در شرایط کمبود منابع ارزی اتخاذ شده، اما تبعاتی از جمله افزایش نرخ ارز و بیثباتی در بازار را به دنبال داشته است.
فوده ادامه داد: همزمان با کاهش صادرات و محدودیت منابع ارزی دولت، بسیاری از واحدهای تولیدی با کمبود مواد اولیه مواجه شدهاند. در برخی موارد، صادرکنندگان بهدلیل بروز مشکلات خارج از کنترل، امکان بازگشت ارز را ندارند و این مسئله آنها را با چالشهای حقوقی مواجه میکند.
گردشگری؛ مزیت فراموششده بازار فرش اصفهان
سید وحید دزفولی، رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع وابسته و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی اصفهان گفت: گردشگری مهمترین مزیت رقابتی این استان است و سایر ظرفیتها در سایه آن قرار دارند.
وی افزود: در دهههای گذشته، حضور گردشگران خارجی در بافت تاریخی و بازارهای اصفهان نقش مهمی در رونق فروش فرش داشت، اما این ظرفیت در سالهای اخیر بهدرستی مورد استفاده قرار نگرفته است.
دزفولی اظهار کرد: این میراث، ثروتی است که از نسلهای گذشته به امروز رسیده اما در بهرهبرداری اقتصادی از آن ضعف وجود دارد. برای تحلیل دقیق وضعیت این صنعت، نیاز به انجام پژوهشهای تخصصی وجود دارد.
اصالت فرش ایرانی در برابر رقابت جهانی
مژگان ایزدی، رئیس کمیسیون گردشگری، فرش و صنایعدستی و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی اصفهان گفت: «فرمولها و دانش فنی تولید فرش ایرانی یک سرمایه راهبردی است که باید از آن بهطور جدی محافظت شود.»
وی افزود: در برخی موارد، فرشهایی با ظاهر مشابه تولیدات ایران عرضه میشود، اما کیفیت بافت و رنگآمیزی آنها قابل مقایسه با فرش اصیل ایرانی نیست.
ایزدی تصریح کرد: حضور فعال ایران در نمایشگاههای بینالمللی صنایعدستی و گردشگری میتواند نقش مهمی در معرفی فرش ایرانی و افزایش صادرات داشته باشد. باید همزمان بر حفاظت از دانش فنی، توسعه بازارهای بینالمللی و مدیریت هوشمند گردشگری تمرکز شود.
دیپلماسی فرهنگی؛ مسیر توسعه صادرات فرش
مریم امیری، مشاور کمیسیون با اشاره به چالشهای گردشگری و فروش گفت: یکی از چالشهای فعالان اقتصادی در حوزه گردشگری و فرش، هزینههای بالای خدمات حملونقل و نبود زیرساختهای مناسب برای جذب گردشگر است.
وی افزود: در مقایسه با بسیاری از کشورهای اروپایی، هزینه حملونقل شهری برای گردشگران بالا بوده و این موضوع میتواند بر تجربه سفر و خرید آنها تأثیر منفی بگذارد.
امیری ادامه داد: ایجاد کمپینهای ملی برای حمایت از خرید فرش دستباف و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی میتواند زمینه معرفی بهتر فرش ایرانی را فراهم کند. توسعه گردشگری روستایی و بازدید گردشگران از مناطق تولید فرش میتواند به معرفی بهتر این هنر-صنعت کمک کند.
