میزبانی اتاق بازرگانی اصفهان از نشست روش‌های تأمین پایدار گاز و سرمایه‌گذاری در فرآوری پسماند
فرصت سرمایه‌گذاری و توسعه پایدار با تولید انرژی از پسماند دامی
تبدیل پسماندهای دامی و کشاورزی به انرژی، در کنار کاهش مخاطرات زیست‌محیطی و ارتقای بهداشت دام، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری در استان اصفهان باشد؛ ظرفیتی که بهره‌برداری از آن به تسهیل صدور مجوزها، تأمین مالی متناسب با ماهیت پروژه، استفاده از فناوری‌های معتبر و مشارکت مؤثر بخش خصوصی نیاز دارد. در نشست بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در فرآوری پسماند در اتاق بازرگانی اصفهان، ابعاد فنی، اقتصادی، زیست‌محیطی و بهداشتی این طرح‌ها بررسی شد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، در این نشست، ظرفیت فرآوری فضولات دامی، پسماندهای کشاورزی و ضایعات طیور برای تولید بیوگاز و سایر محصولات قابل استفاده مورد بررسی قرار گرفت. سخنرانان با تأکید بر ضرورت توسعه فناوری‌های نوین در مدیریت پسماند، تسهیل مشارکت سرمایه‌گذاران و رعایت الزامات فنی و بهداشتی، این رویکرد را فرصتی برای ایجاد ارزش افزوده، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و ارتقای بهره‌وری در بخش کشاورزی و دامپروری دانستند.
حمایت بخش خصوصی با بومی‌سازی دانش
محمدجعفر فوده، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر ضرورت حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در اجرای طرح‌های نوین تبدیل پسماند دامی به انرژی، گفت: تسهیل صدور مجوزها، تأمین مالی متناسب با ماهیت پروژه و استفاده از فناوری‌های معتبر، از الزامات اجرای موفق این طرح‌هاست.
وی با قدردانی از شورای انرژی استان اصفهان برای پیگیری موضوع استفاده از پسماندهای دامی در تولید انرژی و فراهم‌کردن زمینه ورود بخش خصوصی به این حوزه، اظهار کرد: گسترش فعالیت‌ها در حوزه دامپروری صنعتی، کشاورزی، گلخانه و صنایع وابسته، علاوه بر ایجاد فرصت‌های اقتصادی، مسئولیت‌هایی در زمینه مدیریت منابع و پسماندها به همراه دارد.
فوده با اشاره به مقیاس فعالیت مجموعه دامپروری تحت مدیریت خود افزود: در این مجموعه حدود ۱۱ هزار رأس دام نگهداری می‌شود و روزانه نزدیک به ۲۰۰ تن شیر تولید می‌شود. در چنین مقیاسی، فضولات دامی صرفاً ماده‌ای زائد نیست، بلکه منبعی ارزشمند است که با بهره‌گیری از فناوری مناسب می‌توان آن را به انرژی و محصولات اقتصادی دیگر تبدیل کرد.
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی اصفهان تأکید کرد: اهمیت اجرای این پروژه‌ها تنها به تولید انرژی محدود نمی‌شود؛ بلکه مدیریت اصولی پسماندها، کاهش مخاطرات بهداشتی و زیست‌محیطی و ایجاد ارزش افزوده از منابع موجود نیز از اهداف اصلی آن است. به این ترتیب، می‌توان یکی از چالش‌های صنعت دامپروری را به فرصتی برای توسعه اقتصادی تبدیل کرد.
وی با اشاره به تفاوت میان جذابیت یک ایده و توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری در آن ادامه داد: اجرای این پروژه در مقیاس صنعتی و با استفاده از پسماند دامداری‌ها، از طرح‌های پیشگام در کشور خواهد بود. با این حال، پیشگام‌بودن در یک صنعت، در کنار ارزش‌آفرینی، ریسک‌ها و هزینه‌های خاص خود را نیز دارد.
فوده سرمایه‌گذاری اولیه سنگین، دشواری انتقال ارز و محدودیت دسترسی به تجهیزات، خدمات فنی و قطعات یدکی در شرایط تحریم را از جمله چالش‌های اجرای این طرح‌ها دانست و خاطرنشان کرد: در نخستین پروژه‌های صنعتی از این نوع، استفاده از فناوری‌های معتبر و آزموده‌شده بین‌المللی اهمیت دارد. این رویکرد به معنای نادیده‌گرفتن توان مهندسان و سازندگان داخلی نیست؛ بلکه می‌توان با اجرای یک پروژه بر پایه فناوری مطمئن و مشارکت متخصصان ایرانی از مراحل طراحی تا راه‌اندازی و بهره‌برداری، زمینه بومی‌سازی دانش و فناوری را فراهم کرد.
هضم بی‌هوازی؛ مسیری برای تولید انرژی پایدار
احمدرضا صافی، رئیس سندیکای برق استان اصفهان، با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر، گفت: استفاده از فناوری هضم بی‌هوازی برای فرآوری فضولات دامی، پسماندهای کشاورزی و ضایعات طیور می‌تواند ضمن کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی، زمینه تولید انرژی و محصولات جانبی ارزشمند را فراهم کند.
وی با تشریح روش‌های متداول فرآوری پسماندهای آلی اظهار کرد: به‌طور کلی، دو مسیر اصلی برای بازیافت این مواد وجود دارد که شامل فرآیندهای هوازی و بی‌هوازی است. در روش هوازی، کمپوست تولید می‌شود؛ اما این روش به‌طور معمول امکان بازیابی مستقیم انرژی به شکل بیوگاز را فراهم نمی‌کند و در صورت مدیریت نامناسب، ممکن است با انتشار بو و برخی آلاینده‌ها همراه باشد.
صافی افزود: در روش بی‌هوازی، مواد آلی در محیط فاقد اکسیژن تجزیه می‌شوند و بیوگاز و مواد قابل استفاده به‌عنوان کود تولید می‌شود. این فرآیند، علاوه بر امکان استحصال انرژی، در صورت طراحی و بهره‌برداری صحیح می‌تواند انتشار بو و برخی پیامدهای زیست‌محیطی را کاهش دهد.
رئیس سندیکای برق استان اصفهان با اشاره به اهمیت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در زنجیره تولید و صادرات محصولات ادامه داد: امروزه میزان انتشار کربن و آثار زیست‌محیطی فرآیندهای تولید از موضوعات مهم در تجارت بین‌المللی است. از این رو، استفاده از روش‌های نوین مدیریت پسماند می‌تواند در کاهش آثار زیست‌محیطی فعالیت‌های تولیدی نیز مؤثر باشد.
وی درباره ظرفیت تولید انرژی از فضولات دامی توضیح داد: برآوردهای ارائه‌شده نشان می‌دهد هر تن فضولات تازه گاوی، بسته به ترکیب مواد اولیه و شرایط فرآیند، می‌تواند حدود ۲۰ تا ۴۰ مترمکعب بیوگاز تولید کند. میزان تولید و کیفیت گاز به عواملی مانند نوع پسماند، ترکیبات آن، شرایط بهره‌برداری و استفاده از مواد افزودنی بستگی دارد.
صافی با تأکید بر ضرورت طراحی تخصصی تمام مراحل فرآوری خاطرنشان کرد: جمع‌آوری و آماده‌سازی مواد اولیه، هضم بی‌هوازی، بازیابی انرژی و جداسازی محصولات باید به‌صورت یکپارچه و متناسب با ویژگی‌های هر پروژه طراحی و اجرا شود. خروجی این فرآیندها می‌تواند علاوه بر بیوگاز و انرژی قابل استحصال، شامل کود مایع و جامد و در برخی سامانه‌ها آب تصفیه‌شده باشد. توسعه این فناوری با انجام مطالعات فنی و اقتصادی و متناسب با ظرفیت‌های محلی، می‌تواند به مدیریت پسماند، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و بهره‌برداری بهتر از منابع انرژی تجدیدپذیر در استان اصفهان کمک کند.
پیوند بهداشت دام، امنیت غذایی و صادرات
وحید صالحی، معاون وزیر و رئیس سازمان دامپزشکی کشور، با تأکید بر اهمیت مدیریت اصولی پسماندهای دامی و تکمیل زنجیره ارزش در بخش کشاورزی و دامپروری، گفت: استفاده از پسماندهای فرآوری‌نشده برای تولید انرژی، علاوه بر کمک به تأمین انرژی و کاهش هزینه‌های تولید، می‌تواند زمینه ارتقای بهداشت دام، تقویت امنیت غذایی و توسعه بازارهای صادراتی را فراهم کند.
وی با اشاره به اهمیت روزافزون تأمین انرژی و ضرورت یافتن منابع جایگزین افزود: در شرایطی که تأمین انرژی به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است، استفاده از ظرفیت پسماندهای دامی و کشاورزی برای تولید انرژی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش هزینه‌های تولید و ارتقای بهره‌وری ایفا کند.
صالحی با اشاره به سوابق فعالیت خود در حوزه دامپزشکی و بخش خصوصی اظهار کرد: بخش خصوصی در بسیاری از حوزه‌ها ظرفیت و توانمندی لازم برای پیشبرد پروژه‌های تخصصی را دارد؛ بنابراین، باید زمینه مشارکت مؤثر این بخش در طرح‌های مرتبط با کشاورزی، دامپروری و تولید انرژی فراهم شود.
معاون وزیر و رئیس سازمان دامپزشکی کشور با تشریح نقش دامپزشکی در زنجیره تولید و تجارت محصولات دامی تصریح کرد: دامپزشکی صرفاً به کنترل بیماری‌ها محدود نمی‌شود، بلکه در تمام مراحل تولید، نگهداری، فرآوری و صادرات محصولات دامی نقش مهمی بر عهده دارد.
وی ادامه داد: هر اندازه الزامات بهداشتی در زنجیره تولید، از واحد دامداری تا مراحل عرضه و صادرات، دقیق‌تر و کامل‌تر رعایت شود، امکان حضور مؤثرتر محصولات ایرانی در بازارهای بین‌المللی افزایش می‌یابد. برخورداری از وضعیت بهداشتی مطلوب و رعایت ضوابط دامپزشکی، از عوامل مهم فراهم‌شدن شرایط صادرات محصولات دامی است و می‌تواند اعتماد بازارهای هدف را تقویت کند.
صالحی در پایان خاطرنشان کرد: نظارت‌های دامپزشکی و رعایت الزامات بهداشتی در واحدهای تولیدی، علاوه بر کمک به حفظ سلامت دام، در تأمین امنیت غذایی جامعه و ارتقای جایگاه محصولات ایرانی در بازارهای صادراتی نیز اثرگذار است.
