پانزدهمین جلسه کمیسیون اقتصاد دانش بنیان اتاق بازرگانی اصفهان مطرح شد
فاصله دانشگاه و صنعت باید به مسیر فناوری تبدیل شود
پانزدهمین جلسه کمیسیون اقتصاد دانشبنیان اتاق بازرگانی اصفهان با محوریت بازتعریف نقش دانشگاه در اقتصاد دانشبنیان، تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت، توسعه تقاضای فناوری و حمایت از شرکتها و تیمهای فناور برگزار شد. در این نشست بر ضرورت حرکت از تولید صرف علم به سمت حل مسائل واقعی صنعت و تبدیل ظرفیتهای علمی و پژوهشی به محصولات و خدمات قابل عرضه در بازار تأکید شد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، اعضای کمیسیون و جمعی از مدیران و فعالان حوزه دانشگاه و فناوری، ضمن بررسی ظرفیتهای موجود در دانشگاههای استان، بر ضرورت تقویت پیوند میان دانشگاه، صنعت و بخش فناوری، اصلاح شاخصهای ارزیابی دانشگاهها و ایجاد سازوکارهای مؤثرتر برای تأمین مالی تیمهای فناور تأکید کردند.
تقاضامحوری؛ مسیر ارتباط صنعت و دانشگاه
وحید فولادگر، رئیس کمیسیون اقتصاد دانشبنیان و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی اصفهان افزود: طی سالهای گذشته تلاشهایی برای ایجاد ارتباط میان اتاق بازرگانی و دانشگاهها انجام شده، اما همچنان فاصلههایی در این زمینه وجود دارد و باید با برنامهریزی مناسب، ارتباط میان فعالان اقتصادی، دانشگاهیان و بخش فناوری تقویت شود.
رئیس کمیسیون اقتصاد دانشبنیان اتاق بازرگانی اصفهان همچنین بر ضرورت توجه بیشتر به فناوری و صادرات محصولات دانشبنیان تأکید کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم، تبدیل ظرفیتهای علمی و فناوری دانشگاهها به محصولات و خدماتی است که قابلیت حضور در بازارهای داخلی و خارجی را داشته باشند.
فولادگر همچنین با اشاره به مباحث مطرحشده درباره نقش صنعت در توسعه فناوری خاطرنشان کرد: در رویکردهای جدید، صنعت نباید صرفاً مصرفکننده فناوری باشد، بلکه باید به سمت تقاضامحوری حرکت کند. به این معنا که نیازها و مسائل واقعی صنعت شناسایی و دانشگاه و شرکتهای فناور برای حل این مسائل وارد عمل شوند.
وی ادامه داد: اگر ارتباط دانشگاه و صنعت بر مبنای حل مسئله و پاسخ به نیازهای واقعی بازار شکل بگیرد، میتوان انتظار داشت که دستاوردهای علمی و پژوهشی بیش از گذشته به محصولات اقتصادی و قابل عرضه در بازار تبدیل شوند.
تعریف شاخصهای دانشگاه متناسب با مأموریتها
فرید نجاتبخش، رئیس کمیته تأمین فناوری و توسعه تقاضا، بر ضرورت بازتعریف نقش دانشگاهها در اقتصاد دانشبنیان و توجه همزمان به تولید علم، دانش و حل مسائل واقعی جامعه و صنعت تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت شاخصها و آمارهای مرتبط با عملکرد دانشگاهها افزود: در سالهای اخیر با مفاهیم و رویکردهای جدیدی در حوزه دانشگاه و فناوری مواجه شدهایم که شاید در ظاهر تفاوت چندانی با واژههای پیشین نداشته باشند، اما از نظر کاربرد و معنای تخصصی تفاوتهای قابل توجهی دارند.
نجاتبخش ادامه داد: مسئله اصلی این است که ابتدا باید جایگاه و مأموریت هر فرد و هر بخش بهدرستی شناخته شود و سپس متناسب با آن، شاخصهای ارزیابی و انتظارات تعیین شود. یک استاد ممکن است مأموریت علمی و پژوهشی داشته باشد و فرد دیگری در مسیر حل مسئله و توسعه فناوری فعالیت کند.
رئیس کمیته تأمین فناوری و توسعه تقاضا در ادامه با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه ارزیابی دانشگاهها گفت: در این کمیته ابتدا ارزیابیای از وضعیت موجود دانشگاههای کشور در مقایسه با دانشگاههای دنیا انجام شده است تا مشخص شود دانشگاههای پیشرو چه شاخصهایی را در نظر میگیرند، نقاط قوت و ضعف دانشگاههای کشور کجاست و در چه حوزههایی باید تمرکز بیشتری داشته باشیم.
سرمایه علمی کشور، پشتوانه توسعه فناوری
ساره گلی، رئیس بنیاد نخبگان استان اصفهان ادامه داد: امروز بسیاری از دانشجویان ممتاز کشور، بهویژه دانشجویان دانشگاههای برتر، از توان علمی مناسبی برخوردارند و در صورت فراهم بودن شرایط، امکان ادامه تحصیل در معتبرترین دانشگاههای جهان را دارند. بسیاری از دانشجویان و فارغالتحصیلان ایرانی نیز توانستهاند در دانشگاههای معتبر خارجی پذیرفته شوند و مسیر علمی خود را ادامه دهند.
گلی با اشاره به مأموریت دوم دانشگاهها در حوزه پژوهش گفت: در مقطعی از دانشگاهها خواسته شد که تولید مقاله و ارتقای جایگاه علمی کشور را دنبال کنند. دانشگاهها نیز در این زمینه فعال شدند و مقالات متعددی در مجلات داخلی و بینالمللی منتشر شد و حتی برخی پژوهشگران ایرانی در جمع پژوهشگران برتر جهان قرار گرفتند.
وی ادامه داد: بررسی تجربههای اخیر نشان میدهد که سرمایهگذاریهای علمی و دانشگاهی در سالهای گذشته توانسته است بخشی از ظرفیتهای فناورانه کشور را ایجاد کند. بنابراین باید از این ظرفیت برای حل مسائل کشور و تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و بخشهای فناور استفاده کرد.
رئیس بنیاد نخبگان استان اصفهان در پایان تأکید کرد: دانشگاههای کشور در مأموریتهایی که تاکنون بر عهده آنها گذاشته شده، از جمله آموزش نیروی انسانی و توسعه پژوهش، دستاوردهای قابل توجهی داشتهاند و اکنون باید با تعریف دقیق مأموریت جدید دانشگاه در حوزه فناوری، نوآوری و حل مسئله، مسیر ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه را نیز به شکل مؤثرتری دنبال کرد.
پیوند دانشگاه با اقتصاد؛ ضرورتی فراتر از تولید علم
بابک صفاری، معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه اصفهان، با تأکید بر ضرورت بازتعریف نقش دانشگاه در ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور گفت: دانشگاهها در ایران طی دهههای گذشته عمدتاً با الگوهای وارداتی شکل گرفتهاند و برخلاف بسیاری از نهادهای اقتصادی، هنوز نتوانستهاند بهطور کامل در چرخه اقتصادی و اجتماعی کشور جایگاه خود را پیدا کنند.
معاون پژوهشی دانشگاه اصفهان ادامه داد: در سالهای اخیر با حضور در فضای اکوسیستم فناوری و بررسی موضوعات مرتبط با اقتصاد، بیش از گذشته به این مسئله توجه کردهام که دانشگاه باید چه جایگاهی در چرخه اقتصاد کشور داشته باشد.
وی تصریح کرد: دانشگاه اما در ایران تا حد زیادی بهعنوان یک ساختار مستقل شکل گرفته است. دانشگاه یک مفهوم وارداتی بود که حدود ۷۰ سال پیش با الگویی مشخص وارد کشور شد و ساختار آن عمدتاً از سوی حاکمیت شکل گرفت. به همین دلیل، برخلاف بسیاری از نهادهای اقتصادی، دانشگاهها هنوز بهطور کامل در ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور ادغام نشدهاند.
معاون پژوهشی دانشگاه اصفهان یکی از نشانههای این جدایی را نحوه جذب نیروی انسانی در دانشگاهها دانست و گفت: بخش اصلی نیروی انسانی دانشگاه، اعضای هیئت علمی هستند که در یک فرآیند جذب خاص و متفاوت از سایر ساختارهای اقتصادی وارد دانشگاه میشوند. از سوی دیگر، ارتباط میان دانشگاه و سایر بخشهای اقتصادی کشور نیز همچنان به اندازه کافی شکل نگرفته است.
مراکز رشد نوین، مسیر تازه حمایت از تیمهای فناور
حمزه صادقی، مدیر مرکز فناوری دانشگاه صنعتی اصفهان، با اشاره به سابقه این دانشگاه در توسعه فناوری و حمایت از شرکتهای دانشبنیان گفت: دانشگاه صنعتی اصفهان از دانشگاههای پیشرو کشور در حوزه ایجاد و توسعه فناوری است و طی سالهای گذشته زیرساختهای مختلفی برای حمایت از تیمها و شرکتهای فناور ایجاد کرده است.
وی افزود: دانشگاه صنعتی اصفهان از نخستین دانشگاههای کشور در ایجاد مراکز رشد بوده و امروز تعداد قابل توجهی شرکت در این مجموعه فعالیت میکنند که بخشی از آنها توسط دانشآموختگان دانشگاه و بخشی نیز با حضور مستقیم اعضای هیئت علمی شکل گرفتهاند.
مدیر مرکز فناوری دانشگاه صنعتی اصفهان همچنین از اجرای طرحی برای بازطراحی مراکز رشد خبر داد و گفت: امسال تفاهمنامهای چهارجانبه میان وزارت علوم، دانشگاه، شهرداری و صندوق پژوهش و فناوری منعقد شده است که هدف آن بازطراحی و اصلاح ساختار مراکز رشد و افزایش ظرفیت پذیرش تیمهای فناور است. این طرح با عنوان «مراکز رشد نوین» دنبال میشود و علاوه بر افزایش تعداد تیمها، توسعه خدمات مهارتی و حمایتی را نیز مدنظر قرار داده است.
وی با اشاره به مشکلات مالی تیمهای فناور اظهار کرد: یکی از مهمترین چالشهای شرکتها و تیمهای نوآور، تأمین مالی است. ایدههای بسیار خوبی در دانشگاه وجود دارد، اما حمایتهای مالی موجود برای رشد این تیمها کافی نیست.
