میزتجارت با اقلیم کردستان عراق
میز تجارت اقلیم کردستان عراق با حضور آقای آزاد برتنی، رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در اقلیم کردستان عراق و با هدف بررسی آخرین وضعیت مبادلات تجاری، فرصتهای سرمایهگذاری و چالشهای پیشروی صادرکنندگان ایرانی برگزار شد. در این نشست، روندهای جدید بازار اقلیم کردستان و الزامات حضور پایدار بنگاههای ایرانی در این بازار مورد تأکید قرار گرفت.
جایگاه اقلیم کردستان عراق در تجارت منطقهای
اقلیم کردستان عراق با جمعیتی حدود ۶.۵ میلیون نفر و برخورداری از ثبات نسبی سیاسی و امنیتی، یکی از مهمترین مناطق اقتصادی عراق به شمار میرود. این اقلیم با ایران، ترکیه و سوریه مرز مشترک دارد و وجود ۷ گذرگاه رسمی مرزی با جمهوری اسلامی ایران، مزیت لجستیکی قابل توجهی برای توسعه تجارت فراهم کرده است.
وجود دو فرودگاه بینالمللی در اربیل و سلیمانیه، دسترسی مناسب زمینی و هوایی و نیاز مستمر بازار به کالاها و خدمات، اقلیم کردستان را به یکی از بازارهای هدف اصلی صادرات غیرنفتی ایران تبدیل کرده است.
وضعیت صادرات ایران به اقلیم کردستان
بر اساس آمار ارائهشده، در ۸ ماهه نخست سال ۱۴۰۴، صادرات جمهوری اسلامی ایران به اقلیم کردستان عراق (اظهاری و عبوری) به حدود ۲.۲ میلیارد دلار رسیده است. این میزان معادل ۴۳ درصد از کل صادرات ایران به عراق با احتساب گاز و حدود ۳۳ درصد صادرات کالایی بدون احتساب گاز است که بیانگر سهم قابل توجه اقلیم کردستان در تجارت خارجی ایران با عراق است.
اقلام عمده صادراتی ایران به اقلیم کردستان شامل:
• شمش آهن و محصولات فولادی
• کاشی و سرامیک
• محصولات پلاستیکی
• مصالح ساختمانی
• محصولات کشاورزی و غذایی
• لوازم خانگی و تجهیزات سرمایشی
در مقابل، واردات ایران از اقلیم کردستان عمدتاً شامل طلای خام، شمش آلومینیوم، روغنهای خوراکی، ماشینآلات و ضایعات فلزی بوده است.
تغییر رویکرد بازار اقلیم کردستان
در این نشست تأکید شد که اقلیم کردستان عراق طی سالهای اخیر بهتدریج از یک بازار صرفاً مصرفی به سمت توسعه تولید داخلی و خودکفایی نسبی در برخی کالاها حرکت کرده است.
افزایش تعرفه واردات برای کالاهایی که امکان تولید داخلی آنها فراهم شده، از جمله میلگرد و برخی مصالح ساختمانی، از مهمترین تحولات سیاست تجاری اقلیم محسوب میشود. در مقابل، مواد اولیه مورد نیاز صنایع اقلیم مانند شمش آهن و آهن اسفنجی، همچنان با تعرفههای پایینتر وارد میشوند.
آقای آزاد برتنی، رایزن بازرگانی ایران در اقلیم کردستان عراق، در این نشست بر چند محور اساسی برای حفظ و توسعه سهم ایران در این بازار تأکید کرد
• حرکت از صادرات صرف به سرمایهگذاری مشترک و تولید در خاک اقلیم کردستان
• ثبت نمایندگی رسمی و برندسازی در بازار هدف بهمنظور افزایش اعتماد و رقابتپذیری
•استفاده مؤثر از مراکز تجاری ایران در اقلیم کردستان بهویژه در سلیمانیه و کلار
• حضور هدفمند در نمایشگاههای بینالمللی اقلیم کردستان برای شناخت بازار، رقبا و سلیقه مصرفکننده
• توجه به بستهبندی، کیفیت، استانداردها و خدمات پس از فروش در رقابت با برندهای ترکیهای و چینی
فرصتهای اولویتدار سرمایهگذاری
بر اساس جمعبندی ارائهشده در میز تجارت، اقلیم کردستان عراق دارای ظرفیتهای قابل توجهی در حوزههای زیر است:
•پروژههای عمرانی و ساختوساز
•صنایع غذایی و بستهبندی
•صنایع پاییندستی پتروشیمی
•خدمات فنی و مهندسی
•سلامت، درمان و گردشگری سلامت
•کشت فراسرزمینی و فعالیتهای کشاورزی
جمعبندی
اقلیم کردستان عراق همچنان یکی از راهبردیترین بازارهای منطقه برای اقتصاد ایران است. با این حال، تغییر شرایط بازار ایجاب میکند که فعالان اقتصادی از رویکرد سنتی صادراتمحور فاصله گرفته و به سمت سرمایهگذاری، تولید مشترک، برندسازی و حضور پایدار حرکت کنند.
به گفته رایزن بازرگانی ایران، ماندگاری در بازار اقلیم کردستان نه با صادرات مقطعی، بلکه با نگاه بلندمدت و حضور حرفهای محقق خواهد شد.