روایتی از چالش‌های کلیدی بخش خصوصی

شماره4 : کالبدشکافی یک شکست ساختاری؛ خاموشی فقط کمبود برق نیست.

این گزارش چهارمین شماره از سلسله گزارش‌های مسئله‌شناسی است که به تحلیل چالش‌های جاری و کلیدی محیط کسب‌وکار می‌پردازد. این شماره، به کالبدشکافی ساختاری بحران ناترازی برق و ریشه‌های آن در ایران می‌پردازد.
شماره4 : کالبدشکافی یک شکست ساختاری؛ خاموشی فقط کمبود برق نیست.

این گزارش که توسط مرکز پژوهش و بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی اصفهان تهیه شده است، به تحلیل بحران ناترازی برق می‌پردازد و نشان می‌دهد که ریشه‌های این مسئله فراتر از کمبود تولید بوده و باید آن‌ها را در ساختار مدیریتی و نظام قیمت‌گذاری جست‌وجو کرد.

به عبارت دیگر، خاموشی‌ها نه یک کمبود ساده در تولید انرژی، بلکه محصول ریشه‌ایِ سیاست‌گذاری‌های نادرست قیمتی، ساختار نهادی ناکارآمد و تعارض منافع دولتی است که بار اصلی خسارت آن به صورت نظام‌مند به بخش صنعت و تولید کشور تحمیل می‌شود.

متن توضیح می‌دهد که چطور سرکوب قیمت‌ها باعث کاهش سرمایه‌گذاری و فرسودگی شبکه شده و در نهایت، بار اصلی خاموشی‌ها به جای بخش خانگی، با هزینه‌ای سنگین به واحدهای صنعتی تحمیل می‌شود. همچنین بر ضرورت گذار از نگاه دولتی به مشارکت بخش خصوصی تأکید کرده و پیشنهاد می‌دهد که برق از یک کالای دستوری به خدمتی چندسطحی و قراردادی تبدیل شود.

در این الگو، صنایع می‌توانند با پرداخت هزینه‌ واقعی یا سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خودتأمین و تجدیدپذیر، امنیت انرژی خود را تضمین کنند.

در نهایت، راهکار خروج از این بن‌بست، ایجاد نهاد تنظیم‌گر مستقل و شفافیت در حقوق متقابل تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان معرفی شده است.