خام‌فروشی آنلاین، صنعت طلا را از ریل خارج کرده است

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، ابراهیم حبیب‌الهی، رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر استان اصفهان، با هشدار نسبت به پیامدهای خام‌فروشی آنلاین طلا، گفت: فعالیت پلتفرم‌های اینترنتی بدون مجوز و عرضه طلای آبشده به افراد خارج از صنف، سرمایه‌ها را از مسیر تولید مصنوعات خارج کرده و زنجیره اشتغال و ارزش افزوده صنعت طلا را با تهدیدی جدی روبه‌رو ساخته است.

هشدار درباره تهدید اشتغال و ارزش افزوده

بازار مصنوعات طلا در عمیق‌ترین رکود چند دهه اخیر فرو رفته است. این را رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر اصفهان می‌گوید؛ کسی که از نزدیک شاهد است چگونه پلتفرم‌های اینترنتی بدون مجوز، با فروش طلای آبشده به افراد خارج از صنف، سرمایه‌ها را از چرخه تولید خارج کرده و زنجیره اشتغال ۲۰۰ هزار نفری این صنعت را یک به یک پاره می‌کنند. او هشدار می‌دهد: اگر جلوی خام‌فروشی آنلاین گرفته نشود، نه تنها صنعتی چند هزار ساله از بین می‌رود، بلکه ارزش افزوده ناشی از هر گرم تولیدطلا ، برای همیشه از اقتصاد کشور حذف خواهد شد.

رکود عمیق و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران

واقعیت تلخ امروز بازار طلا این است که حجم معاملات در بخش طلای آبشده بسیار محدود شده و بازار مصنوعات طلا با رکودی بی‌سابقه روبه‌رو است. کاهش شدید قدرت خرید مردم به دلیل پیامدهای جنگ‌های اخیر، تنها یک روی سکه است. روی دیگر سکه، تغییر رفتار سرمایه‌گذاران است؛ رویگردانی از مصنوعات با ارزش افزوده به سمت طلای خام و سکه‌هایی که هیچ اثری از هنر و صنعت در آنها دیده نمی‌شود.

این تغییر الگو، به گفته رئیس انجمن طلا و جواهر اصفهان، یک انحراف جدی در اقتصاد کشور محسوب می‌شود. وقتی سرمایه از حوزه تولید و اشتغال خارج شود و به سمت خام‌فروشی حرکت کند، نه تنها صنعت طلا، بلکه تمام زنجیره ارزش از معدن تا ویترین فروشگاه‌ها، به تدریج فلج می‌شود. آنچه امروز می‌بینیم، نتیجه سال‌ها بی‌توجهی به هشدارهای فعالان صنفی است.

پلتفرم‌های اینترنتی؛ قاتل خاموش اشتغال

عاملی که این بحران را به نقطه انفجار رسانده، فعالیت اپلیکیشن‌ها و پلتفرم‌های اینترنتی است که بدون هیچ سازوکار قانونی و نظارتی، اقدام به فروش طلای آبشده به افراد خارج از صنف می‌کنند. این پلتفرم‌ها ۲۴ ساعته قیمت اعلام می‌کنند، خرید و فروش انجام می‌دهند، و هیچ پاسخگویی در قبال منشأ طلا، کیفیت آن، و تأثیرات اقتصادی معاملات خود ندارند.

تفاوت با بازار رسمی طلا، از زمین تا آسمان است. در بازار رسمی، معاملات از ساعت ۱۲:۳۰ تا ۲۰ انجام می‌شود، شفافیت نسبی حاکم است و طلای ریفاینری‌شده و استاندارد عرضه می‌گردد. اما در این پلتفرم‌ها، اغلب طلای پالایش‌نشده به صورت تسمه‌های گرمی به مردم فروخته می‌شود، بدون آنکه مشخص شود آیا پشتوانه واقعی برای این طلا وجود دارد یا خیر.آن هم با حاشیه سود حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزارتومان در هر گرم.

باید پرسید: چگونه نهادهای نظارتی اجازه داده‌اند چنین رقابت ناعادلانه‌ای شکل بگیرد؟ رقابتی که در آن یک تولیدکننده مصنوعات طلا، پس از صرف هزینه، سرمایه گذاری، اشتغال، اجرت، سود فروشنده و… هر گرم مصنوعات را با حاشیه سود حدود۴۰ تا ۱۷۰ هزار تومان به فروش می‌رساند، اما یک پلتفرم بدون مجوز، همان طلا را به صورت خام و بدون هیچ هزینه اضافه‌ای معامله می‌کند و مشتری را از بازار فیزیکی می‌رباید.

آمار هشداردهنده اشتغال

برای درک ابعاد فاجعه، باید به آمار اشتغال این صنعت نگاه کرد. تنها در استان اصفهان، حدود 5 هزار نفر به طور مستقیم و 5 هزار نفر به صورت غیرمستقیم در صنعت طلا و جواهر فعالیت دارند. در سطح کشور، حداقل ۲۰۰ هزار نفر در زنجیره‌ای از معدن، تولید، ماشین‌آلات، ریفاینری و عرضه مصنوعات طلا مشغول به کار هستند. این ۲۰۰ هزار نفر، نه فقط کارگر، که استادکار، طراح، تراشکار، جواهرساز، و بازاریاب حرفه‌ای هستند که هرکدام سال‌ها تجربه و مهارت را با خود حمل می‌کنند.

ادامه وضعیت فعلی، یعنی تعطیل تدریجی واحدهای تولیدی، اخراج نیروهای ماهر و در نهایت نابودی یک صنعت سبز با مصرف آب و آلایندگی بسیار پایین. صنعتی که اگر دولت حمایت کند، می‌تواند جایگاه خود را در بازارهای جهانی بازپس گیرد، اما اگر همین امروز اقدامی نشود، فردایی برای آن وجود نخواهد داشت.

محورهای  اصلی  نجات

رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر اصفهان، طی ماه‌های اخیر، بسته مشخصی از پیشنهادها را به دولت ارائه کرده است. این پیشنهادها در سه محور اصلی قابل خلاصه است:

نخست، محدودسازی فروش مواد خام طلا؛ فروش طلای آبشده باید تنها به فعالان رسمی صنعت و برای تأمین مواد اولیه واحدهای تولیدی انجام شود. مردم در صورت تمایل به سرمایه‌گذاری، می‌توانند سرمایه خود را به سمت مصنوعات یا سکه هدایت کنند، نه طلای خام بدون هویت. این به معنای ایجاد انحصار نیست، بلکه به معنای ساماندهی زنجیره ارزش است.

دوم، تعدیل عیار طلا؛ یکی از موانع اصلی خرید مصنوعات، قیمت بالای مواد اولیه است. صنف طلا پیشنهاد داده که مصنوعات بتوانند در عیارهای پایین‌تر و استاندارد همچون ۱۴ و ۹ عیار تولید و عرضه شوند. این کار قیمت تمام‌شده را کاهش می‌دهد و امکان خرید را برای اقشار بیشتری فراهم می‌کند.