نشست نخبگان روز زاینده‌رود در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد
زاینده‌رود؛ میراثی در انتظار زندگی دوباره
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، در نشست نخبگانی روز زاینده‌رود، ابعاد مختلف بحران این رودخانه از منظر حکمرانی منابع آب، ملاحظات زیست‌محیطی و ضرورت مشارکت جمعی بررسی شد و حاضران بر لزوم اتخاذ تصمیم‌های پایدار، افزایش شفافیت در مدیریت منابع و توجه به حقابه زیست‌محیطی زاینده‌رود و تالاب گاوخونی تأکید کردند.
رسمیت شناختن حق حیات زاینده‌رود، نخستین گام احیا
امیر کشانی، رئیس اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر اهمیت زاینده‌رود فراتر از مرزهای جغرافیایی اصفهان، این رودخانه را بخشی از هویت و تمدن ایران دانست و گفت: موضوع زاینده‌رود، موضوع یک شهر به نام اصفهان نیست؛ بلکه موضوع یک تمدن و زندگی در فلات مرکزی ایران است. اگر قرار است این سرزمین را به نسل بعد تحویل دهیم، باید امکان ادامه حیات در فلات مرکزی ایران را حفظ کنیم.
کشانی با اشاره به پیوند تاریخی شکل‌گیری تمدن‌ها با منابع آبی، افزود: در طول تاریخ، تمدن‌های متعددی در نقاط مختلف جهان در کنار رودخانه‌ها شکل گرفته‌اند و با از بین رفتن منابع آبی، زندگی در این سکونتگاه‌ها نیز دچار آسیب شده است. از این منظر، باید به زاینده‌رود به‌عنوان یکی از پایه‌های تداوم زندگی در فلات مرکزی ایران نگاه کنیم.
رئیس اتاق بازرگانی اصفهان با تأکید بر ضرورت به‌رسمیت‌شناختن جایگاه و حق حیات رودخانه، تصریح کرد: به نظر می‌رسد هنوز حاکمیت زاینده‌رود را به رسمیت نشناخته‌ایم و گاهی با آن مانند کانالی برخورد می‌کنیم که می‌توان برای مدیریت مقطعی اعتراض‌ها، آب را در آن جاری کرد. درحالی‌که پیش از هر تصمیم درباره انتقال آب، باید اصل حیات زاینده‌رود و ضرورت تداوم جریان آن در طول قرن‌های آینده به رسمیت شناخته شود.
وی با اشاره به اهمیت تصمیم‌های کلان در حوزه آب، ادامه داد: اگر قرار است تصمیم مهمی گرفته شود، باید پیش از هر موضوع دیگری، جایگاه زاینده‌رود و ضرورت جاری بودن آن مورد توجه قرار گیرد. نمی‌توان هر بار با یک تصمیم جدید، سرنوشت منابع آبی و زندگی در فلات مرکزی ایران را تحت تأثیر قرار داد.
نجات زاینده‌رود از مسیر اصلاح حکمرانی آب می‌گذرد
حمیدرضا جانباز، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا، با اشاره به ضرورت تداوم گفت‌وگو میان صاحب‌نظران و مسئولان برای بررسی مسائل زاینده‌رود، اظهار کرد: واقعیت این است که روند کنونی نمی‌تواند ادامه پیدا کند و پیامدهای آن به ناپایداری منجر می‌شود. اگر آب را محور پایداری سرزمین در نظر بگیریم، ضرورت پرداختن جدی به این مباحث روشن خواهد شد.
جانباز با اشاره به مشکلات ساختاری مدیریت منابع آب کشور، اصلاح حکمرانی آب را یکی از مهم‌ترین الزامات بهبود شرایط دانست و گفت: در کنار تغییرات اقلیمی و تحولات اجتماعی و اقتصادی، یکی از مهم‌ترین مسائل در حوزه آب، حکمرانی معیوب است. برای رسیدن به حکمرانی مطلوب، باید سازوکارهای مدیریت منابع آب اصلاح شود و شفافیت در اطلاعات و داده‌ها مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت دسترسی به اطلاعات دقیق درباره میزان برداشت منابع آب، افزود: شفافیت یکی از اجزای مهم حکمرانی مطلوب است. باید میزان برداشت آب در بخش‌های مختلف مشخص باشد و بتوانیم با استفاده از فناوری‌های جدید، روش‌های سنجش و داده‌های دقیق، برداشت منابع آب را رصد کنیم. در این زمینه، ظرفیت دانشگاه‌ها و دانشجویان نیز می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و از پروژه‌ها و پایان‌نامه‌های مرتبط حمایت شود.
جانباز همچنین تسریع در اجرای طرح‌های تأمین آب و پیگیری طرح‌های مرتبط با تأمین آب شرب را از موضوعات مهم برشمرد و گفت: هدف ما تأمین پایدار آب در این حوزه است و باید تا جای ممکن، پایداری آب در زاینده‌رود حفظ شود. همچنین لازم است اجرای طرح‌های تأمین آب با جدیت دنبال شود و درباره نحوه اجرای پروژه‌ها هماهنگی لازم صورت گیرد.
احیای زاینده‌رود و گاوخونی به همکاری فراگیر نیاز دارد
سعید محمودی، سرپرست معاونت محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست، با اشاره به جایگاه زاینده‌رود در هویت ملی و تعلق خاطر مردم ایران به این رودخانه، اظهار کرد: زاینده‌رود فقط یک رودخانه نیست، بلکه بخشی از هویت کشور ماست. تصاویر خشک‌شدن این رودخانه و شرایطی که در سال‌های گذشته ایجاد شد، احساسات بسیاری از مردم را برانگیخت؛ زیرا این رودخانه فراتر از یک محدوده جغرافیایی، با هویت و زندگی مردم پیوند دارد.
محمودی با اشاره به پیامدهای زیست‌محیطی خشک‌شدن زاینده‌رود، از جمله افزایش گردوغبار، اختلال در کشاورزی و آسیب به شیوه زندگی سنتی مردم، افزود: بخشی از شرایط امروز به مداخلات انسانی و تغییراتی بازمی‌گردد که در طول زمان در نظام طبیعی و حوزه آبریز ایجاد شده است. در کنار این عوامل، شرایط اقلیمی کشور نیز بر پیچیدگی مسئله افزوده است.
وی با اشاره به محدودیت منابع آبی و تأثیر تغییرات اقلیمی بر ایران، تصریح کرد: کشور ما از نظر میزان بارندگی شرایط متفاوتی با میانگین جهانی دارد و در دهه‌های اخیر نیز با روند افزایش دما و آثار گرمایش جهانی مواجه بوده است. این شرایط، ضرورت برنامه‌ریزی بلندمدت و توجه جدی‌تر به مدیریت منابع آب را دوچندان می‌کند.
سرپرست معاونت محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست با تأکید بر شرایط خاص استان اصفهان، ادامه داد: اصفهان به دلیل قرارگرفتن در مرکز کشور و برخورداری از ظرفیت‌های مهم صنعتی و کشاورزی، با مجموعه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته مواجه است. به همین دلیل، برای این استان باید برنامه‌ای متناسب با شرایط خاص آن تدوین شود.
محمودی با اشاره به اهمیت تالاب گاوخونی در نظام زیست‌محیطی منطقه، احیای زاینده‌رود را از الزامات بهبود وضعیت این تالاب دانست و گفت: اگر قرار است تحولی در وضعیت تالاب گاوخونی ایجاد شود، این تحول از مسیر زاینده‌رود می‌گذرد. بدون جریان آب در رودخانه، نمی‌توان به احیای پایدار تالاب و بهبود شرایط زیست‌محیطی منطقه دست یافت.
اتخاذ تصمیم‌های لازم برای پیشبرد قرارگاه آبی
علیرضا قاری قرآن، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار اصفهان، با اشاره به پیگیری مستمر طرح‌های آبی در استان، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، تشکل‌های کشاورزی و نهادهای مسئول را از الزامات پیشبرد پروژه‌ها دانست.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار اصفهان با اشاره به فعالیت قرارگاه آب استان افزود: جلسات این قرارگاه به‌صورت هفتگی با حضور استاندار، مسئولان استانی، رئیس مجمع نمایندگان استان، برخی نمایندگان مجلس و مدیران بخش آب برگزار می‌شود. در این نشست‌ها، مسائل مرتبط با پروژه‌های آبی بررسی و تصمیم‌های لازم برای پیشبرد آن‌ها اتخاذ می‌شود.
قاری قرآن با اشاره به موانع اجرایی برخی طرح‌ها تصریح کرد: بخشی از پروژه‌ها به مجوزهای زیست‌محیطی نیاز دارند و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول برای بررسی مسائل و رفع موانع ضروری است. تصمیم‌گیری درباره پروژه‌ها نیز باید با در نظر گرفتن شرایط خاص استان و سابقه مسائل انباشته‌شده در حوزه آب انجام شود.
