مالیات تورمی؛ زخم پنهان بر تولید و سرمایهگذاری
نقش مالیات تورمی بر تاروپود بازار
افزایش هزینه مواد اولیه، دستمزد و حملونقل از یک سو و رکود بازار از سوی دیگر، تعادل فعالیتهای اقتصادی را بر هم زده و فعالان بخش تولید را در تنگنای شدید قرار داده است.
رکود در بازارهای سنتی
صنایعی مانند فرش دستباف که سالها بهعنوان کالای سرمایهای در فرهنگ اقتصادی ایران جایگاه ویژهای داشتند، اکنون با کاهش شدید تقاضا مواجه شدهاند. نگاه خانوارها برای حفظ ارزش دارایی از بازار فرش به سمت طلا و ارز تغییر کرده و همین امر سبب شده تولیدکنندگان فرش با دو چالش همزمان افزایش هزینهها و افت تقاضا دستوپنجه نرم کنند. در نتیجه، حتی زمانی که ارزش سرمایه آنها ثابت مانده، فروش بر اساس قیمت روز محاسبه میشود و این تناقض اقتصادی زیانهای گستردهای را به همراه داشته است.
بحران در صنایع مدرن
در بخشهایی مانند صنعت پخش مواد غذایی و دارویی نیز مالیات تورمی بهشدت اثرگذار بوده است. افزایش بهای تمامشده کالاها تحت تأثیر رشد هزینههای عمومی، در حالی رخ داده که به دلیل سیاستهای قیمتگذاری دستوری، امکان تعدیل قیمتها وجود ندارد. این وضعیت نه تنها سودآوری بنگاهها را از بین برده، بلکه موجب استهلاک سریع سرمایه و نزدیک شدن فعالان اقتصادی به مرز زیان شده است. استمرار چنین شرایطی روند سرمایهگذاری و توسعه را بهشدت تضعیف میکند.
ضرورت تغییر رویکرد سرمایهگذاری
یکی از مهمترین پیامدهای مالیات تورمی، ایجاد نیاز جدی به «سرمایهگذاری نرم» است. در اقتصادی که فشار تورم توان تولیدکنندگان را تحلیل برده، تنها تمرکز بر سرمایهگذاری سختافزاری در قالب احداث کارخانه یا خرید ماشینآلات نمیتواند پاسخگوی نیازها باشد. توجه به آموزش، بازاریابی، توسعه سرمایه انسانی و استفاده از ظرفیت مشاورههای تخصصی حلقه گمشدهای است که میتواند توان رقابتی بنگاهها را افزایش دهد. بدون چنین نگاهی، حتی بزرگترین پروژههای صنعتی نیز در برابر فشار هزینهها و رکود بازار آسیبپذیر باقی میمانند.
مالیات تورمی امروز به عاملی ساختاری در تضعیف تولید، رکود بازار و کاهش انگیزه سرمایهگذاری تبدیل شده است. تداوم این روند میتواند نه تنها صنایع سنتی با ریشههای فرهنگی مانند فرش دستباف، بلکه صنایع مدرن و استراتژیک کشور را با بحران بقا مواجه کند. بازنگری در سیاستهای مالیاتی و حرکت به سمت سرمایهگذاری نرم، راهکاری ضروری برای عبور از این بنبست و احیای مسیر توسعه اقتصادی خواهد بود.
