یادداشت مهرداد شاطریان، نایب رئیس انجمن صنایع پلیمر استان اصفهان
سیگنالهای متناقض، بازار متلاطم
حوزه پلیمر بهعنوان یکی از بخشهای پایهای صنعت، نقش تعیینکنندهای در فعالیت صنایع پاییندستی دارد. با این حال، با وجود برخورداری از ظرفیتها و توانمندیهای قابل توجه در کشور، شرایط فعلی بازار، ادامه فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی را با چالش مواجه کرده و پایداری تولید را تهدید میکند.
در شرایطی که انتظار میرود امکان برنامهریزی و مدیریت بازار برای فعالان اقتصادی فراهم باشد، برخی تصمیمات و سیاستهای اجرایی عملاً این امکان را از بخش خصوصی سلب کرده است. شیوههای فعلی عرضه و تصمیمگیری، نهتنها به ثبات بازار کمک نکرده بلکه در مواردی به افزایش نقش واسطهگری انجامیده است.
جهش قیمت مواد اولیه در بورس کالا
بررسی معاملات انجامشده در بورس کالا طی هفتههای اخیر نشان میدهد قیمت مواد اولیه پلیمری با افزایش قابل توجهی مواجه شده است. این روند، فاصله قیمتها با واقعیتهای تولید را افزایش داده و فشار مضاعفی بر واحدهای صنعتی وارد کرده است. در میان فعالان صنعتی این پرسش مطرح است که سیاستگذاریهای انجامشده تا چه میزان در راستای حل مشکلات تولید و حمایت از بنگاههای اقتصادی است و تا چه حد به تقویت فعالیتهای واسطهای منجر میشود. این ابهام، بر نگرانیها نسبت به آینده بازار افزوده است.
لزوم بازگشت سریع پتروشیمیها به مدار تولید
از جمله راهکارهای پیشنهادی، تسریع در بازسازی و راهاندازی مجدد واحدهای پتروشیمی است. برآوردها نشان میدهد بخشی از این واحدها میتوانند در کمتر از سه ماه به چرخه تولید بازگردند و برخی نیز هماکنون فعال هستند. افزایش عرضه از این مسیر میتواند نقش مهمی در تعدیل بازار ایفا کند. محصولات پتروشیمی باید از طریق عرضههای ویژه و منظم در بازار ارائه شوند تا از التهاب موجود کاسته شود. تجربه اخیر نیز نشان داد که حتی اعلام زمان عرضه میتواند به کاهش تنش بازار کمک کند، اما لغو ناگهانی برنامه عرضه، مجدداً به بیثباتی و افزایش نگرانیها دامن زده است.
ضرورت تسهیل واردات توسط بخش خصوصی
در کنار تقویت عرضه داخلی، تسهیل واردات مواد اولیه بهویژه از مسیرهای زمینی، بهعنوان یک راهکار عملی مطرح شده است. فعالان این بخش معتقدند در بسیاری از موارد، امکان تأمین مواد اولیه بدون نیاز به ارز دولتی وجود دارد و در صورت فراهم شدن بستر لازم، بخش خصوصی میتواند نقش مؤثری در تنظیم بازار ایفا کند. افزایش هزینههای واردات، از جمله رشد حدود ۱۷ درصدی هزینهها در منطقه خلیج فارس، نیز از دیگر عوامل تأثیرگذار بر قیمت مواد اولیه عنوان شده که فشار مضاعفی بر بازار داخلی وارد میکند.
ضرورت توجه به زمان در تصمیمگیریها
در نهایت، فعالان صنعت پلیمر بر این نکته تأکید دارند که در کنار نوع تصمیمات، زمان اجرای آنها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. هرگونه تأخیر، تغییر ناگهانی یا عدم ثبات در سیاستها، میتواند موجب تشدید نوسانات، افزایش نااطمینانی و اختلال در روند تولید شود. بر این اساس، اتخاذ تصمیمات بهموقع و قابل پیشبینی، یکی از الزامات اصلی مدیریت بازار در شرایط کنونی ارزیابی میشود.
